Khi nói đến kiến thức thiết kế web cho doanh nghiệp, nhiều người chỉ quan tâm đến giao diện đẹp hay tốc độ tải nhanh. Bảo mật thường bị đẩy xuống cuối danh sách ưu tiên. Đến khi website đã chạy được vài tháng, doanh nghiệp mới thấy vấn đề, và lúc đó chi phí khắc phục thường cao nhất.
Qua nhiều dự án, chúng tôi nhận thấy mã nguồn sạch, cấu trúc gọn và tuân theo quy chuẩn rõ ràng thì ít lỗ hổng hơn. Bảo mật vì vậy không phải lớp phủ thêm ở cuối dự án. Nó cần được xây ngay từ nền móng, cùng lúc với bố cục và logic xử lý.
Kiến thức thiết kế web cho doanh nghiệp: rà soát lỗ hổng ngay từ bước lên cấu trúc
Khi bắt đầu một dự án, việc phác thảo sơ đồ cấu trúc là lúc phù hợp nhất để nhận ra các điểm yếu tiềm ẩn. Nếu chỉ kiểm tra khi website đã hoàn thiện, một lỗi nhỏ có thể kéo theo việc sửa lại nhiều thành phần. Điều này làm tăng cả chi phí lẫn thời gian.
Bước đầu tiên là phân quyền truy cập. Ai được xem dữ liệu khách hàng? Ai được chỉnh sửa nội dung? Ai chỉ được đọc? Trả lời rõ các câu hỏi này giúp doanh nghiệp tránh tình trạng tài khoản quản trị cũ vẫn truy cập được toàn bộ hệ thống. Có trường hợp tài khoản của nhân viên đã nghỉ việc hơn một năm vẫn còn hoạt động.
Biểu mẫu thu thập thông tin cũng cần được xem xét kỹ. Form liên hệ hỏi quá nhiều thứ không cần thiết. Điều này vừa gây khó chịu cho khách, vừa tạo thêm dữ liệu nhạy cảm phải bảo vệ. Nên chỉ giữ lại những trường thực sự phục vụ việc liên hệ hoặc xử lý đơn hàng.
Cuối cùng là sự đồng bộ giữa máy chủ và giao diện người dùng. Lỗi xử lý đầu vào ở phía giao diện có thể lọt qua nếu máy chủ không kiểm tra lại. Vì vậy hai lớp này nên được rà soát cùng nhau. Nếu bạn đang tìm hiểu về thiết kế website chuẩn SEO, hãy lưu ý rằng một website gọn gàng, có cấu trúc rõ ràng thường cũng dễ bảo mật hơn.
Mã nguồn quyết định mức độ an toàn của hệ thống
Nhận diện mã độc trong mã nguồn mở của website
Mã nguồn mở giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, nhưng không phải đoạn mã nào cũng đáng tin. Không ít plugin hoặc theme tải từ nguồn không rõ ràng từng chứa sẵn mã độc. Trước khi đưa lên môi trường thật, đội ngũ kỹ thuật nên kiểm tra các tệp lạ. Cần xem xét cả những hàm thực thi không cần thiết và các kết nối ra bên ngoài bất thường.
Có một ví dụ điển hình: một theme miễn phí chứa đoạn mã âm thầm gửi dữ liệu biểu mẫu sang một máy chủ lạ. Nếu không rà soát, thông tin liên hệ của khách hàng có thể bị lộ trong nhiều tháng. Vì vậy, nên đặt quy tắc không dùng bất kỳ thành phần nào chưa qua kiểm tra.
Tối ưu truy vấn để ngăn SQL Injection khi làm website
SQL Injection lợi dụng việc website tin tưởng tuyệt đối dữ liệu người dùng nhập vào. Cách phòng tránh gồm ba việc. Thứ nhất là kiểm tra kỹ đầu vào. Thứ hai là dùng truy vấn có tham số thay vì ghép chuỗi trực tiếp. Thứ ba là giới hạn quyền của tài khoản cơ sở dữ liệu ở mức tối thiểu cần thiết. Với website có nhiều giao dịch, bước này nên được ưu tiên ngay từ đầu.
Dưới đây là ba rủi ro thường gặp nhất khi kiểm tra mã nguồn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:
- Mã độc trong mã nguồn mở: cần rà soát trước khi triển khai, đặc biệt với các thành phần tải từ nguồn không rõ ràng.
- SQL Injection: xử lý bằng cách tối ưu truy vấn và kiểm tra kỹ dữ liệu đầu vào.
- Rò rỉ dữ liệu biểu mẫu: hạn chế thu thập dữ liệu thừa và bảo vệ những trường thực sự nhạy cảm.
Bạn có thể tham khảo thêm quản trị website để hiểu cách vận hành hệ thống an toàn và dễ kiểm soát hơn về lâu dài. Đây là phần thường bị bỏ qua, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến việc website có ổn định sau khi bàn giao hay không.
Chuẩn mã hóa khi dữ liệu di chuyển qua mạng
Bật HTTPS cho toàn bộ website doanh nghiệp
Giao thức HTTPS mã hóa dữ liệu giữa trình duyệt và máy chủ. Với trang có thanh toán trực tuyến hoặc form đăng ký, đây gần như là yêu cầu bắt buộc. Biểu tượng ổ khóa trên thanh địa chỉ cũng giúp khách hàng yên tâm hơn khi để lại thông tin. Ngược lại, nếu trang còn hiện cảnh báo “không an toàn”, rất ít người sẵn sàng gửi dữ liệu cá nhân.
Cấu hình chính sách bảo mật nội dung
Chính sách bảo mật nội dung (CSP) cho phép khai báo rõ nguồn script và tài nguyên nào được phép chạy trên trang. Khi có mã lạ cố được chèn vào giao diện, trình duyệt sẽ chặn lại. Cấu hình này khá phức tạp lúc ban đầu, nhưng giúp hạn chế hiệu quả các tấn công cross-site scripting.
Quản lý phiên đăng nhập của quản trị viên
Phiên làm việc cần có thời hạn hợp lý và được hủy khi người dùng đăng xuất. Với tài khoản quản trị, nên đặt thời gian tự động đăng xuất và bật xác thực hai lớp. Cách này hạn chế rủi ro tài khoản bị chiếm đoạt khi máy tính dùng chung ở văn phòng.
Nếu đang dùng WordPress, bạn nên đọc thêm hướng dẫn sử dụng WordPress và theme website an toàn để nắm nguyên tắc cơ bản trước khi cài thêm bất kỳ thành phần nào. Bạn cũng có thể xem trang chủ WordPress để cập nhật thông tin phiên bản chính thức.
Bảo trì định kỳ để website doanh nghiệp luôn an toàn
Sao lưu dữ liệu tự động nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn bỏ qua. Điều quan trọng không chỉ là có bản sao lưu, mà còn phải kiểm tra định kỳ xem bản đó có khôi phục được hay không. Có những bản backup nằm im nhiều tháng. Đến khi cần thì file bị lỗi và không mở được.
Cập nhật bản vá cũng quan trọng không kém. Lõi hệ thống, plugin và thư viện đi kèm đều có thể chứa lỗ hổng đã được công bố. Một bản cập nhật bị trì hoãn vài tuần có thể đủ để kẻ xấu quét được website. Nên đặt lịch cập nhật cố định thay vì chờ đến khi có sự cố.
Bạn cũng nên tham khảo những plugin phổ biến cho website WordPress để chọn các thành phần có lịch sử cập nhật tốt, thay vì cài theo quảng cáo hay cảm tính.
Đừng quên yếu tố con người. Nhân sự vận hành dùng mật khẩu yếu, chia sẻ chung tài khoản hoặc mở email đính kèm lạ là nguyên nhân phổ biến của sự cố. Đôi khi còn phổ biến hơn cả lỗi kỹ thuật. Một buổi hướng dẫn ngắn về nhận diện lừa đảo có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm nhiều hơn bạn nghĩ.
Với website có dữ liệu nhạy cảm, việc tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân nên được thực hiện sớm. Ngoài yếu tố pháp lý, điều này còn giúp khách hàng tin tưởng hơn khi để lại thông tin trên trang.
Nên kiểm tra bảo mật ít nhất mỗi quý một lần. Nếu có điều kiện, hãy thuê đơn vị kiểm thử xâm nhập bên ngoài. Họ thường phát hiện những lỗ hổng mà đội ngũ nội bộ đã quen mắt nên bỏ sót.